Iedereen heeft in principe twee basisbehoeften: verbinding en autonomie. In het onderwijs richten we ons vaak op het vervullen van deze behoeften bij onze leerlingen, maar we vergeten dat dit net zo goed geldt voor ons als docenten. Verbinding met collega’s en leerlingen is ontzettend belangrijk, maar ook jezelf kunnen zijn en je werk op een manier uitvoeren die bij jou past, is essentieel. Dit is geen excuus om maar te doen wat je wilt, maar gaat over bewust handelen, dicht bij jezelf blijven en je eigen werkwijze ontwikkelen binnen de gestelde kaders. Hoe pak je dat aan? Laten we dieper ingaan op de drie elementen die bijdragen aan dit bewuste handelen: inhoud, kaders en vorm.
Inhoud: De Basis van Je Werken
Natuurlijk zijn er altijd kaders: regels en richtlijnen waar we ons aan moeten houden. Deze kaders zijn belangrijk omdat we met anderen samenwerken en gezamenlijke doelen nastreven. Maar weet jij echt wat de kaders zijn? Vaak nemen we aan dat we weten wat moet, terwijl die kaders in werkelijkheid veel ruimer zijn dan we denken. We nemen vaak onbewust regels van elkaar over zonder de achterliggende reden te kennen. Denk bijvoorbeeld aan doelgericht lesgeven. Iemand heeft ooit bedacht dat het handig is om lesdoelen op een PowerPoint-slide te zetten, en voor je het weet, wordt dit een verplichte vorm zonder dat we ons afvragen waarom.
Het is belangrijk om de echte kaders te onderzoeken en te begrijpen wat de bedoeling achter een regel is. Als je duidelijk hebt wat de inhoud is en weet wat de kaders écht zijn, kun je binnen die kaders een vorm kiezen die voor jou het beste werkt.
Kaders: Wat Moet?
Onze eerste neiging is vaak om de oorzaak van de strijd bij de leerlingen te leggen. Maar als je even stilstaat bij hoe jíj je voelt, kom je vaak interessante dingen tegen. Kinderen spiegelen namelijk vaak jouw stemming. Ben je gestrest, boos of moe? De kans is groot dat de leerlingen dit aanvoelen en het terugkaatsen. Neem dus even de tijd om in te checken bij jezelf: wat voel je? Wat speelt er misschien op de achtergrond mee? Dit bewustzijn kan al veel rust brengen, en helpt je om met meer vertrouwen en kalmte in de klas te staan.
Vorm: Hoe Je Het Doet
De vorm is de concrete uitvoering van je werk. Dit is wat je daadwerkelijk gaat doen in de praktijk. Als de inhoud helder is en je weet aan welke kaders je moet voldoen, kun je bewuste keuzes maken over de vorm. Dit is waar je persoonlijke manier van werken tot uiting komt. Je kiest de vorm omdat het de beste manier is om je doelen te bereiken, niet omdat anderen het zo doen of omdat het altijd zo is gedaan.
Werken van Binnen naar Buiten
Om moeiteloos succesvol te zijn als docent, is het belangrijk om te werken van binnen naar buiten. Dit betekent dat je begint bij de inhoud (wat je wil bereiken) en vervolgens kijkt hoe je dit kunt doen binnen de kaders (wat moet). Pas daarna bepaal je de vorm (hoe je het doet). Dit is het tegenovergestelde van wat we vaak doen: we nemen externe vormen over en proberen deze toe te passen op onze eigen situatie, zonder na te denken over de onderliggende inhoud.
We volgen methodes, regels, en wat we van collega’s of op sociale media zien. We laten ons leiden door wat anderen doen in plaats van te bedenken wat wij willen bereiken. Maar wat als je het omdraait? Wat als je je eerst committeert aan de inhoud, aan wat jij belangrijk vindt? Dan kun je bewuste keuzes maken over de vorm, binnen de gestelde kaders. Dit zorgt ervoor dat je authentiek en bewust handelt, niet door zomaar te doen wat je wilt, maar door te handelen vanuit wat voor jou werkt en waar jij in gelooft.
De Impact van Bewust Handelen
Bewust en authentiek handelen is niet maar zomaar wat doen onder het mom van “ik doe lekker wat ik zelf wil”. Het vraagt van je dat je nadenkt over wat echt belangrijk is en dat je bereid bent je daaraan te houden, ook als dat soms moeilijk is. Maar door dit te doen, creëer je de meeste impact, zowel voor jezelf als voor je leerlingen. Het zorgt ervoor dat je het onderwijs op jouw manier kunt vormgeven, binnen de kaders, en op een manier die betekenisvol is voor jou en je leerlingen.
Conclusie: Ga Voor Jouw Manier
Dus, ben jij klaar om jouw inhoud glashelder te krijgen? Ga jij werken vanuit je persoonlijke kracht en stoppen met het een-op-een overnemen van adviezen en trucjes van anderen? Ga je ontdekken wat jouw persoonlijke manier van werken is en zorg je dat je daar heel goed in wordt? Dan zul je niet alleen succesvol zijn, maar ook een inspirerend voorbeeld voor je leerlingen.
Het gaat er niet om hoe anderen het doen, maar om helder hebben wat volgens jou belangrijk is en hoe jij dit op jouw manier kunt realiseren binnen de gegeven kaders. Dat is waar je de meeste impact mee kunt maken en betekenisvol onderwijs kunt creëren, zowel voor jezelf als voor je leerlingen.