Als onderwijzers leven we voor leren. Maar hoe vaak staan we stil bij onze eigen bereidheid om te blijven leren? We leren onze leerlingen dat nieuwsgierigheid en openheid de sleutel zijn tot groei en succes. Maar als voorleven de beste manier is om een ander te begeleiden, zouden wij in het onderwijs dan niet de beste leerlingen moeten zijn?
Toch is dat vaak niet het geval. Naarmate we ouder worden, laten we ons steeds meer leiden door eerdere ervaringen, overtuigingen en vaste denkpatronen. Dit kan onze nieuwsgierigheid temperen en ons vermogen om écht te leren beperken.
Waarom kinderen de beste leerlingen zijn
Kijk naar jonge kinderen. Hun wereld zit vol verwondering. Ze hebben nog geen vaste ideeën over zichzelf of anderen en worden niet belemmerd door eerdere leerervaringen. Ze staan open voor het alledaagse en ontdekken spelenderwijs hoe de wereld werkt.
Volwassenen, daarentegen, hebben meer levenservaring en gevormde overtuigingen. Deze zijn waardevol, maar kunnen ook een barrière vormen. Onze hersenen zoeken voortdurend naar bevestiging van wat we al denken te weten. Hierdoor wordt ons wereldbeeld telkens opnieuw bevestigd, in plaats van verrijkt met nieuwe inzichten.
De filter van je hersenen
Onze hersenen verwerken elke seconde een enorme hoeveelheid informatie. Om ons niet te overweldigen, filteren ze wat we waarnemen. Deze filter baseert zich op onze overtuigingen: wat we geloven, wat we denken, en wat we hebben ervaren. Dit betekent dat je hersenen vooral die informatie toelaten die past bij jouw bestaande wereldbeeld.
Het resultaat? Je herbeleeft het huidige moment door de bril van je verleden. Hoewel dit handig is om efficiënt door het leven te navigeren, kan het ook een valkuil zijn: je blijft rondlopen in een lus van eerdere ervaringen en overtuigingen.
Het is belangrijk om te realiseren dat hoe wij leren, direct invloed heeft op de leeromgeving die we voor onze leerlingen creëren. Wanneer wij als docenten onze nieuwsgierigheid en openheid vergroten, inspireren we onze leerlingen om hetzelfde te doen. Onze persoonlijke groei vormt een belangrijk onderdeel van het onderwijssysteem dat we samen bouwen.
Hoe kun je open blijven staan voor leren?
Gelukkig is er een uitweg. Het begint met je bewust worden van je eigen filters en ruimte creëren voor nieuwe ideeën. Deze stappen kunnen je helpen om jezelf weer open te stellen voor echte groei:
- Herken dat jouw waarheid niet dé waarheid is
Alles wat je denkt, voelt en ervaart, is gekleurd door jouw persoonlijke lens. De betekenis die je aan situaties geeft, is slechts jouw versie van de werkelijkheid. Besef dat je oordelen – zowel positief als negatief – slechts oordelen zijn. Door dit te erkennen, ontstaat er ruimte om situaties of mensen open en nieuwsgierig te benaderen. - Laat gedachten komen en gaan
Jouw gedachten zijn vaak herhalingen van wat je eerder hebt meegemaakt of wat tegen je is gezegd. Dit maakt ze niet per definitie waar. Leer om je gedachten te observeren zonder ze als absolute waarheid aan te nemen. Dit opent de deur naar nieuwe inzichten en andere perspectieven. - Cultiveer bereidheid om te leren
Blijven geloven en doen wat je al deed, voelt veilig. Maar wie blijft doen wat hij altijd deed, zal krijgen wat hij altijd kreeg. Sta open voor nieuwe ervaringen en inzichten, ook al voelt dat soms ongemakkelijk. Bereidwilligheid is een krachtig instrument voor groei.
Praktische oefening: Stap uit je lus
Reflectie is een krachtig hulpmiddel om jezelf uit oude patronen te halen. Probeer deze oefening eens:
- Schrijf drie situaties op waarin je dacht: “Dat weet ik al.”
- Vraag jezelf af: Hoe kan ik deze situaties met nieuwe ogen bekijken?
- Welke nieuwe inzichten kun je ontdekken als je bereid bent je eerdere overtuigingen los te laten?
Leren van de meesters: kinderen
Wil je inspiratie om weer open te staan voor leren? Kijk dan naar kinderen. Hun onbevangen blik en speelse manier van ontdekken laten zien hoe waardevol het is om nieuwsgierig te blijven naar wat het leven te bieden heeft. Zij herinneren ons eraan dat leren niet alleen draait om kennis, maar om leven zelf.
Conclusie
Leren is niet alleen iets wat we onze leerlingen moeten meegeven; het is een proces dat ons zelf voortdurend kan verrijken. Door je bewust te worden van je eigen filters en overtuigingen, creëer je ruimte voor groei. Openheid en nieuwsgierigheid zijn geen talenten die je verliest naarmate je ouder wordt – ze zijn vaardigheden die je kunt cultiveren, net zoals een kind dat doet.
Dus vraag jezelf af: Hoe open sta ik nog om te leren? En durf je, net als je leerlingen, verwonderd te blijven over alles wat het leven je te bieden heeft.